Memurlara Dijital Cüzdan Geliyor! Kimlik ve Diploma Telefonda Olacak

Kamu çalışanlarının cebindeki kimlik kartı ve dosyalarda saklanan diplomaları dijital ortama taşıyacak bir proje resmi belgeye girdi. 27 Ekim 2026 tarihli mükerrer Resmi Gazete'de yayımlanan 2027 Yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı, kamu çalışanları öncelikli olmak üzere temel kimlik ve diploma belgelerini içeren bir ulusal dijital kimlik cüzdanı geliştirilmesini öngördü. Programa göre cüzdanın prototipi 2027'de hazırlanacak ve pilot olarak bir yükseköğretim kurumunda test edilecek.

Programda ne yazıyor?

Düzenleme, programın dijital devlet bölümüne bu yıl eklenen Tedbir 963.1'de yer alıyor. 2027'de yürütülecek faaliyet şu cümleyle tanımlanıyor: "Kamu çalışanları öncelikli olmak üzere temel kimlik ve diploma belgelerini içeren ulusal dijital kimlik cüzdanı prototipi geliştirilecek ve pilot bir yükseköğretim kurumunda test edilecektir." Projenin sorumlusu Siber Güvenlik Başkanlığı; İçişleri Bakanlığı ve ilgili kamu kurumları da iş birliği yapacak. Aynı tedbirde e-Devlet Kapısı'nın ortak ödeme ve kimlik doğrulama uygulamalarıyla bütünleşik hizmetleri öne çıkaracak şekilde geliştirilmesi ve belediye hizmetlerinin standart hale getirilmesi de hedefleniyor.

Tüm memurlar 2027'de kullanacak mı?

Hayır. Programdaki ifadeye göre 2027'de yapılacak iş, cüzdanın prototipinin hazırlanması ve tek bir yükseköğretim kurumunda denenmesiyle sınırlı. Bu nedenle tüm kamu çalışanlarının gelecek yıl cüzdanı kullanmaya başlaması öngörülmüyor. Pilot uygulamanın hangi üniversitede yapılacağı, cüzdanın kamu çalışanlarına hangi takvimle açılacağı ve kullanımın isteğe bağlı mı yoksa zorunlu mu olacağı programda belirtilmiyor. Kamu çalışanlarına neden öncelik verildiği de açıklanmıyor. Cüzdanda kimlik ve diploma dışında sürücü belgesi ya da kurum kimlik kartı gibi belgelerin yer alıp almayacağına dair bilgi de bulunmuyor.

Proje daha önce de gündeme gelmişti

Dijital kimlik fikri yeni değil. Dönemin Cumhurbaşkanı Yardımcısı Fuat Oktay, 2 Ocak 2023'teki Dijital Türkiye toplantısında blokzincir tabanlı bir dijital kimlik sistemi getirileceğini, vatandaşların bu kimlikle e-Devlet'e girebileceğini açıklamıştı. Eylül 2024'te yayımlanan 2025-2027 dönemi Orta Vadeli Program'da da blokzincir tabanlı yeni nesil dijital kimlik altyapısı hedefi yer almış, bu hedef bir sonraki OVP'de tekrarlanmıştı. Yeni Yıllık Program ise hedefi ilk kez somut bir prototip ve pilot uygulamaya bağlıyor; ancak cüzdanın blokzincir altyapısına dayanıp dayanmayacağı belirtilmiyor.

Diploma doğrulamada yeni dönem mi?

Bugün yükseköğretim mezunları, e-Devlet'teki "Yükseköğretim Mezun Belgesi Sorgulama" hizmetinden belge alıp kurumlara sunabiliyor; belgedeki barkod numarasıyla doğrulama yapılabiliyor. Bu sistemin işlemesi için mezun bilgilerinin üniversiteler tarafından YÖKSİS'e aktarılması gerekiyor. YÖK, Ağustos 2024'te sosyal medyada sahte diploma satıldığına dair haberler üzerine üniversitelere mezun bilgilerini sisteme ivedilikle aktarma talimatı vermişti. Diplomanın doğrudan dijital cüzdanda yer alması, sahte belge riskini azaltma ve işe alım süreçlerinde doğrulamayı hızlandırma açısından önemli bir adım olarak görülüyor.

e-Devlet'te 69,8 milyon kullanıcı

Programdaki verilere göre Eylül 2026 itibarıyla e-Devlet Kapısı üzerinden 1.130 kurum ve kuruluşun 9.436 hizmetine ulaşılabiliyor. Kayıtlı kullanıcı sayısı 69,8 milyona ulaştı; bir yıl önce bu rakam 68,2 milyondu. TÜİK verilerine göre e-devlet hizmetlerini kullananların oranı 2026'da yüzde 76 düzeyinde. Program, 2027'de kayıtlı kullanıcı sayısının 71 milyona, hizmet sayısının 10 bine, kullanım oranının ise yüzde 77'ye çıkmasını hedefliyor.

Avrupa'da da benzer uygulama

Avrupa Komisyonu'na göre AB üye ülkeleri 2026 sonuna kadar tüm vatandaşlarına, yerleşiklerine ve işletmelere en az bir Avrupa Dijital Kimlik Cüzdanı sunmak zorunda. Komisyon, bu cüzdanda kimlik kartından üniversite diplomasına, sürücü belgesinden Avrupa Sağlık Sigortası Kartı'na kadar farklı belgelerin saklanabileceğini belirtiyor. Türkiye'deki projenin de ilerleyen aşamalarda kapsamının genişleyip genişlemeyeceği, pilot uygulamanın sonuçlarına göre netleşecek.