İlanda Fiyat, Telefonda Peşinat Çıktı! Bakanlık Cezayı İkiye Katladı

Ev ya da yazlık almak için ilan sitelerinde gezinenlerin sık karşılaştığı bir tuzak, Ticaret Bakanlığı'nın radarına takıldı. Bakanlık, ilanda satış fiyatı gibi gösterilen rakamın aslında yalnızca peşinat olduğu ortaya çıkan bir firmaya önce ceza kesti, uyarıya rağmen benzer ilanları sürdüren firmanın cezasını ise iki katına çıkardı. Bakanlık, bu tür yanıltıcı ilanlarda her yeni ihlalde cezanın bir öncekinin iki katı olacağını açıkladı.

İlan 2 milyon TL, gerçek fiyat başka

Olay Sakarya'nın Karasu ilçesinde yaşandı. Bir emlak firması, müstakil bahçeli yazlıkları 2 milyon liraya satışa sunuyormuş gibi gösteren ilanlar yayımladı. Ancak ilanı görüp firmayı arayan vatandaşlara bu rakamın satış bedeli değil, yalnızca peşinat olduğu söylendi. Uygun fiyatlı bir yazlık hayaliyle telefona sarılanlar, gerçek fiyatın çok daha yüksek olduğunu öğrendi.

Ticaret Bakanlığı Basın ve Halkla İlişkiler Müşaviri Bekir Kaplan, bu ilanın vatandaşın zamanını boşa harcadığını, yanlış bilgiyle karar vermesine yol açtığını ve güven duygusunu zedelediğini belirterek işletmeye 28 bin 620 liralık idari para cezası uygulandığını duyurdu.

Uyarıyı dinlemedi, ceza katlandı

Firmanın hikâyesi ilk cezayla bitmedi. Yapılan ikinci denetimde aynı firmanın benzer başka ilanlarının da yayında olduğu tespit edildi. Bunun üzerine kesilen ceza iki katına, yani 57 bin 240 liraya yükseltildi. Kaplan, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda şu ifadeleri kullandı: "Konut ilanında vatandaşı yanıltmaya çalışan kuruma ilk ikaz cezamız 28.620 TL idi, ikaz dikkate alınmamış olacak ki ikinci cezayı 57.240 TL'ye yükselttik. Vatandaşı yanıltmaya devam eden kuruluşlara uygulayacağımız ceza oranı artmaya devam edecek. Aynı firma her yeni ihlalde bir önceki cezanın 2 katını ödemekle yükümlü olacak."

Her yeni ihlalde ceza ikiye katlanacak

Bakanlığın açıkladığı katlamalı sistemde mantık basit: Aynı firma yanıltıcı ilan vermeye devam ederse, her yeni tespit edilen ihlalde ödeyeceği ceza bir öncekinin iki katı olacak. Yapılan hesaplamaya göre bu sistemde üçüncü ihlalde ceza 114 bin 480 liraya, dördüncüde 228 bin 960 liraya çıkıyor. Kaplan, mesajlarının açık olduğunu, ısrar eden firmalar için cezanın da katlanacağını vurguladı.

Yanıltıcı ilanı nasıl anlarsınız?

Uzmanlar, gayrimenkul ilanlarında piyasa ortalamasının çok altında görünen fiyatlara karşı temkinli olunması gerektiğini hatırlatıyor. İlanda yazan tutarın satış bedeli mi, peşinat mı, yoksa yalnızca ilk taksit mi olduğunu açıkça sorgulamak gerekiyor. Fiyatın yanında "peşinat", "başlayan fiyatlarla" ya da "vade farkı" gibi küçük notlar varsa bunların ayrıntısını yazılı olarak istemek, sözlü bilgiye güvenmemek önemli. Ayrıca ilandaki fotoğrafların gerçek konuta ait olup olmadığı ve yetki belgesine sahip bir emlak işletmesiyle çalışılıp çalışılmadığı da kontrol edilmeli.

Bu tür ilanlarda amaç çoğu zaman dikkat çekmek oluyor. Düşük görünen rakam ilanın daha çok tıklanmasını sağlıyor; ancak alıcı ancak telefonda ya da ofiste gerçek fiyatla karşılaşıyor. Bakanlığın katlamalı ceza uygulaması bu nedenle sektörde caydırıcı bir mesaj olarak değerlendiriliyor.

Şikâyet nereye yapılır?

Yanıltıcı bir ilanla karşılaşan vatandaşlar, Ticaret Bakanlığı'nın tüketici şikâyet kanallarını kullanarak bildirimde bulunabiliyor. Bakanlık, bu tür bildirimler üzerine denetim yapıp gerekli yaptırımları uyguluyor. Karasu örneğinde de vatandaşların tepkisi ve paylaşımları ikinci denetimin önünü açtı. Bakanlık yetkilileri, yanıltarak müşteri çekmeye çalışan işletmelere taviz verilmeyeceğini, denetimlerin süreceğini belirtiyor.

Ev alırken dikkat edilmesi gerekenler

Konut alımında yalnızca ilan fiyatına değil, toplam maliyete bakmak gerekiyor. Tapu harcı, varsa emlakçı komisyonu, kredi kullanılacaksa dosya masrafı ve sigorta gibi kalemler toplam bütçeyi önemli ölçüde etkiliyor. Taksitli satışlarda ise vade sonunda ödenecek toplam tutarın sözleşmede açıkça yazmasına dikkat edilmeli. İlan ile sözleşme arasında fark varsa, bu durum hem tüketici hakları hem de yanıltıcı reklam kuralları açısından şikâyet konusu yapılabiliyor.