Ücretli Öğretmenlere Emsal Karar! Eksik Prim Günleri Tam Gün Sayılabilir
Kamu Denetçiliği Kurumu, ücretli öğretmenlerin eksik bildirilen sigorta günleri için MEB ve SGK'ya tavsiye kararı verdi. Haftalık 12 ve 10 saat ölçütü öne çıktı.
Okullarda ücretli öğretmen olarak çalışmış ya da hâlâ çalışan binlerce kişiyi ilgilendiren önemli bir karar çıktı. Kamu Denetçiliği Kurumu (KDK), ücretli öğretmenlikte 30 günden az bildirilen sigortalılık sürelerinin mevcut mevzuata göre borçlanılamamasını bir sosyal güvenlik sorunu olarak gördü. Kurum, Sosyal Güvenlik Kurumu'na (SGK) mevzuat değişikliği ihtiyacını değerlendirmesini, Milli Eğitim Bakanlığı'na (MEB) ise ücretli öğretmenlik dönemlerine ait prim günlerini yeniden hesaplamasını tavsiye etti.
Olay nasıl başladı?
Kamu Başdenetçisi Mehmet Akarca imzasıyla 26 Ekim 2026'da verilen karar, bir öğretmenin başvurusu üzerine çıktı. Başvuran, 24 Aralık 2012 ile 14 Haziran 2013 arasında İstanbul Bayrampaşa'daki bir ortaokulda ücretli öğretmen olarak görev yaptı. Okulun açık olduğu süre boyunca her iş günü çalıştığını ve bunun puantaj cetvelleriyle kayıtlı olduğunu belirten öğretmenin sigorta günleri ise "07-Puantaj" eksik gün koduyla bildirildi. Öğretmen, bu kod yüzünden eksik günlerini borçlanamadığını belirterek 8 Mayıs 2026'da KDK'ya başvurdu ve bildirimlerin "06-Kısmi İstihdam" olarak düzeltilmesini istedi.
SGK neden kabul etmedi?
SGK, 5510 sayılı Kanun'un 41. maddesindeki kısmi süreli çalışma borçlanmasının yalnızca İş Kanunu'na göre kısmi süreli iş sözleşmesiyle çalışanlara tanındığını hatırlattı. MEB'in 2025 tarihli yazısına göre ücretli öğretmenler İş Kanunu kapsamında çalışmıyor. Bu nedenle SGK'ya göre eksik gün kodu "06" olarak değiştirilse bile borçlanma hakkı doğmuyor. Kurum, yazılı bir kısmi süreli iş sözleşmesi bulunmadığını ve altı aydan eski bildirimlerin değiştirilmesi için özel belge gerektiğini de vurguladı. Uzman ve usta öğreticilere tanınan özel borçlanma imkânının da bu başvurana uygulanamayacağını bildirdi.
KDK'nın ölçütü: Haftada 12 ve 10 saat
KDK ise farklı bir bakış açısı ortaya koydu. Kurum, eksik gün kodlarının yalnızca sigortalının ay içinde neden 30 günden az bildirildiğini gösteren idari kayıtlar olduğunu, "07" kodunun çalışmanın tam süreli olmadığını kanıtlamadığını vurguladı. SGK'nın 2020/20 sayılı genelgesine göre yazılı kısmi süreli sözleşmesi bulunmayan ve puantajla çalışan sigortalılarda, çalışılan her günün süresine bakılmaksızın tam gün sayılması gerektiği de hatırlatıldı.
Kurum, daha önce verdiği bir tavsiye kararına atıf yaparak somut bir ölçüt de belirledi. Sınıf öğretmenleri için haftalık 18, branş öğretmenleri için haftalık 15 saatlik ders yükümlülüğü esas alındı ve "emsal çalışmanın üçte ikisi" kriteri uygulandı. Buna göre sınıf öğretmenliğinde haftalık 12 ders saati ve üzerinde, branş öğretmenliğinde ise haftalık 10 ders saati ve üzerinde çalışılan dönemler tam süreli sayılmalı ve prim günleri buna göre hesaplanmalı.
KDK, öğretmenlik hizmetinin sadece sınıfta geçen ders saatinden ibaret olmadığını; ders hazırlığı, ölçme ve değerlendirme çalışmalarının da dikkate alınması gerektiğini belirtti. Ancak bu ölçütler, tüm ücretli öğretmenlik dönemlerinin otomatik olarak 30 gün bildirileceği anlamına gelmiyor; her dönem haftalık ders programına göre ayrı ayrı incelenecek.
MEB ve SGK'ya ne tavsiye edildi?
KDK, MEB'e başvuranın ücretli öğretmenlik dönemlerini öğretmenlik türü, haftalık ders programı ve emsal tam süreli çalışma ölçütüne göre yeniden değerlendirmesini, tam süreli sayılan dönemlerin prim günlerini yeniden hesaplayıp SGK'ya bildirmesini tavsiye etti. SGK'ya ise gerçekten kısmi süreli olduğu belirlenen dönemlerde bildirimlerin yeniden incelenmesini ve ilgili kurumlarla birlikte etki analizi yaparak mevzuat değişikliği ihtiyacını değerlendirmesini önerdi. Kurum, birden fazla idareyi ilgilendiren bu tür uyuşmazlıklarda MEB ile SGK arasında koordinasyon sağlanması gerektiğini de vurguladı.
Karar bağlayıcı mı?
KDK kararları idareyi doğrudan bağlamıyor. Ancak MEB ve SGK'nın karar üzerine yapacakları işlemi 30 gün içinde Kurum'a bildirmesi zorunlu. İdareler bu süre içinde işlem yapmazsa, varsa dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam ediyor ve yargı yolu açık bulunuyor. Benzer durumdaki ücretli öğretmenlerin, eski ders programlarını ve puantaj kayıtlarını saklaması, gerekirse kendi dönemleri için başvuru yapması açısından bu karar önemli bir emsal niteliği taşıyor.
