İşten Ayrılacaklar Dikkat! Kıdem Tazminatı Tavanı 79 Bin TL'yi Aşabilir
Ocak zammıyla kıdem tazminatı tavanının 78.891-79.916 TL aralığına çıkması bekleniyor. Asgari ücretli 1, 5, 10 ve 20 yıl çalışanın alacağı tazminat hesaplandı.
Özel sektörde çalışanların en önemli güvencelerinden biri olan kıdem ve ihbar tazminatı, Ocak ayında hem yeni asgari ücret hem de memur maaş zammıyla birlikte yükselecek. Yapılan hesaplamalara göre kıdem tazminatı tavanının 79 bin TL'yi aşması bekleniyor. İşten ayrılmayı planlayanlar için ise tarih seçimi binlerce liralık fark yaratabilir.
Kıdem tazminatını kimler alabiliyor?
Kıdem tazminatı, aynı iş yerinde en az bir yıl çalışmış olmak şartıyla kendi istek ve kusuru dışında işten çıkarılanlara ödeniyor. Emeklilik, askerlik, kadın çalışanlar için evlilik ve haklı fesih gibi nedenlerle işten ayrılanlar da tazminat hakkı kazanıyor. Hesaplama çalışanın son giydirilmiş brüt ücreti üzerinden yapılıyor; yani brüt maaşa yemek, yol, giyim, kira, yakacak, eğitim, erzak, çocuk ve aile yardımı ile düzenli ödenen primler gibi kalemler de ekleniyor. Bu tutar çalışılan yıl sayısıyla çarpılıyor ve yalnızca damga vergisi kesiliyor.
Tavan ne kadar olacak?
Kıdem tazminatında şu anki tavan 73 bin 729 lira. Bu tutarın üzerinde kazancı olanlara damga vergisi kesildikten sonra her yıl için en çok 73 bin 170 lira ödeniyor. Tavan, memur maaş katsayılarına bağlı olarak arttığı için Ocak'taki memur zammı belirleyici olacak.
2026 yıl sonu enflasyon tahminleri yüzde 28,4 ile yüzde 30,06 arasında değişiyor; buna göre memur zammının yüzde 7 ile yüzde 8,39 arasında olacağı hesaplanıyor. Bu senaryolarda yeni tavanın 78 bin 891 lira ile 79 bin 916 lira aralığına çıkması bekleniyor. Damga vergisi kesildikten sonraki net tutar ise 78 bin 292 lira ile 79 bin 309 lira arasında olacak. Örneğin Orta Vadeli Program'daki yüzde 28,4 enflasyon tahmini gerçekleşirse tavan 78.890,96 TL'ye, yüzde 30,06 senaryosunda ise 79.915,81 TL'ye yükseliyor.
Asgari ücretlinin tazminatı ne kadar artacak?
Şu anda işten ayrılan bir asgari ücretliye çalıştığı her yıl için damga vergisi kesildikten sonra 32 bin 779 lira ödeniyor. Asgari ücret Ocak'ta yüzde 28,4 artarsa bir yıllık en düşük tazminat 42 bin 88 liraya, yüzde 33,7 artarsa 43 bin 825 liraya çıkacak.
Hesaplamaya göre yüzde 28,4'lük artış senaryosunda asgari ücretle 5 yıl çalışan birinin tazminatı 163.896 liradan 210.443 liraya, 10 yıl çalışanınki 327.793 liradan 420.886 liraya, 20 yıl çalışanınki ise 655.586 liradan 841.772 liraya yükseliyor. Yüzde 33,7'lik senaryoda 20 yıllık çalışanın tazminatı 876.518 lirayı buluyor.
Tavanın pratikteki anlamı şu: Giydirilmiş brüt ücreti tavanın üzerinde olan bir çalışan, maaşı ne kadar yüksek olursa olsun her çalışma yılı için tavan tutarından fazla tazminat alamıyor. Bu nedenle tavandaki her artış, özellikle yüksek ücretli ve uzun süreli çalışanların toplam alacağını doğrudan büyütüyor.
İhbar tazminatı da artacak
İş Kanunu'na göre ihbar süresine uyulmadan işten çıkarılan işçiye, çalışma süresi 6 aydan azsa 2 hafta, 6 ay ile 1,5 yıl arasındaysa 4 hafta, 1,5-3 yıl arasındaysa 6 hafta, 3 yıldan fazlaysa 8 haftalık ücreti tutarında ihbar tazminatı ödeniyor. Bu tazminattan gelir ve damga vergisi kesiliyor. Asgari ücret yüzde 28,4 artarsa 3 yıldan uzun çalışan asgari ücretlinin 8 haftalık ihbar tazminatı 51 bin 939 liradan 66 bin 690 liraya yükselecek; 6 aydan kısa çalışanın 2 haftalık tazminatı ise 12 bin 984 liradan 16 bin 672 liraya çıkacak.
İşten ayrılma tarihine dikkat
Asgari ücretlilerin tazminatı son aldıkları ücrete göre hesaplandığı için zamdan yararlanmak isteyenlerin, imkânları varsa Ocak ayı sonunu beklemesi gerekiyor; çünkü ücretler çalışılan ayın sonunda ödeniyor. Kıdem tazminatı tavanındaki artış ise özel sektör işçilerinde 1 Ocak'tan, kamu işçilerinde 15 Ocak'tan itibaren geçerli olacak. Yüksek ücretli çalışanlar açısından da yeni tavanın yürürlüğe girmesini beklemek, alınacak toplam tazminatı artırabilir.