GSS Borcu Olanlara Çifte Düzenleme! 10 Milyon Kişinin Borcu Ertelenecek

Genel Sağlık Sigortası (GSS) prim borcu nedeniyle hastanede sorun yaşayan ya da icra tehdidiyle karşı karşıya kalan milyonlarca vatandaşı ilgilendiren yeni bir düzenleme yolda. TBMM'ye sunulması beklenen yasal düzenlemeyle iki ayrı adım atılacak: 1,5 milyona yakın vatandaşın 2016 yılına ait yaklaşık 4 milyar liralık GSS prim borcu silinecek, 10 milyon civarındaki vatandaşın 100 milyar lirayı aşan borcu ise ertelenecek.

Erteleme ne anlama geliyor?

Düzenlemenin ikinci ayağı olan erteleme, borcu silinmeyecek ancak ödeme gücü bulunmayan milyonlarca kişiye nefes aldırmayı amaçlıyor. Toplam tutarı 100 milyar lirayı aşan bu borçlar için ödeme yükümlülüğü ileri bir tarihe kaydırılacak. Erteleme süresi, faiz ve gecikme zammının nasıl uygulanacağı ise kanun teklifinin metni ortaya çıktığında netleşecek. Silme kapsamındaki 2016 borçlarına gecikme cezası ve zamların da dahil edilip edilmeyeceği, geçmiş yıllardaki uygulamalarla birlikte değerlendirilecek.

GSS borcu neden oluşuyor?

Genel Sağlık Sigortası 2012'den itibaren tüm vatandaşları sağlık güvencesi altına alacak şekilde zorunlu hale getirildi. Çalışanlar, SGK'dan aylık alanlar, işsizlik ödeneği alanlar ve bunların bakmakla yükümlü olduğu eş, çocuk, anne ve babalar zaten sistem içinde yer alıyor. Herhangi bir sosyal güvencesi olmayan kişiler ise GSS'li sayılıyor ve primlerini kendileri ödemek zorunda kalıyor.

Sorun da burada başlıyor. Çalışmayan ve gelir testi yaptırmayan kişilerin hesabına her ay otomatik olarak prim borcu yazılıyor. 2026 yılı için bu tutar aylık 1.981,80 TL. Borcun zamanında ödenmemesi halinde SGK icra veya haciz yoluna gidebiliyor; kişi ayrıca sağlık hizmetlerinden yararlanmakta da zorluk yaşayabiliyor. Örneğin sigortalı bir işten ayrılan ve başka bir güvencesi olmayan vatandaşın GSS kaydı otomatik başlıyor ve farkında olmadan borç birikebiliyor.

Gelir testi borcu önleyebilir

Gelir testi, sosyal güvencesi olmayan vatandaşların gelir durumuna göre prim ödeyip ödemeyeceğini belirleyen işlem. Ailedeki kişi başına düşen aylık gelir brüt asgari ücretin üçte birinden az olanların primleri devlet tarafından karşılanıyor. Bu sınırın üzerinde geliri bulunanlar ise brüt asgari ücretin yüzde 3'ü oranında, yani 2026 için aylık 1.981,80 TL prim ödüyor.

Gelir testi için ikamet edilen yerdeki Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı'na başvurmak gerekiyor. Sonuç e-Devlet üzerinden ya da SGK'nın göndereceği tebligatla öğreniliyor. Gelir testini yaptırmamış olmak, birçok vatandaşın aslında ödemesi gerekmeyen primler için borçlu görünmesine yol açıyor.

Daha önce kaç kişinin borcu silindi?

Son yıllarda benzer düzenlemeler düzenli olarak yapıldı. 2022'de 2012 ve öncesine ait borcu bulunan 2 milyon 39 bin 229 kişinin toplam 1 milyar 706 milyon liralık prim borcu silindi. 2023'te 2013 yılına ait borcu bulunan 1 milyon 879 bin 401 kişinin 1 milyar 835 milyon liralık borcu, 2024'te ise 1 milyon 784 bin 614 kişinin 2 milyar 178 milyon liralık borcu silindi. 2025'teki düzenlemeyle de 1 Ocak 2015 ile 1 Ocak 2016 arasına ait ödenmemiş primler, gecikme cezası ve zamlarıyla birlikte iptal edilmiş; 1 milyon 477 bin kişinin 3,2 milyar liralık borcu ortadan kalkmıştı.

Borç nasıl sorgulanır ve ödenir?

Silme kapsamına girmeyecek borçları olanlar, ödemelerini SGK ile anlaşmalı bankaların şubelerinden, ATM'lerden, internet bankacılığından ya da e-Devlet'teki online tahsilat ekranından yapabiliyor. e-Devlet'te "Ödemeler, SGK Ödemeler, GSS Prim" adımlarının ardından T.C. kimlik numarasıyla işlem tamamlanıyor. Borcu silinecek ya da ertelenecek kişilerin kapsamı ve şartları, düzenleme Meclis'ten geçtikten sonra kesinleşecek. Bu nedenle borcu olan vatandaşların hem gelir testi durumlarını kontrol etmesi hem de yasal sürecin ayrıntılarını takip etmesi öneriliyor.