Emeklilikte 'Son 7 Yıl' Kuralı Kalktı mı? 2008 Öncesi Girişliler Dikkat

Çalışma hayatı boyunca hem SSK'lı hem Bağ-Kur'lu olan ya da memurluktan özel sektöre geçen milyonlarca kişi için emeklilik hesabının en kritik başlıklarından biri "son 7 yıl kuralı". Sosyal medyada ve bazı haber sitelerinde zaman zaman bu kuralın "kaldırıldığı" ya da "değiştiği" iddiaları gündeme geliyor. Uzmanlar ise bu iddiaların doğru bilginin yanlış anlaşılmasından kaynaklandığını vurguluyor. Peki son 7 yıl kuralı kimlere uygulanıyor, kimlere uygulanmıyor?

Son 7 yıl kuralı nedir?

Birden fazla sosyal güvenlik statüsünde çalışmış kişilerin hizmet süreleri, mülga 2829 sayılı Hizmetlerin Birleştirilmesi Hakkında Kanun'a göre birleştiriliyor. Bu kişilerin emekliliği, birleştirilen hizmet süreleri toplamı üzerinden, son 7 yıllık fiili hizmet süresi içinde hangi statüde daha fazla çalışmışlarsa o statünün kurallarına göre gerçekleşiyor. Yani son 7 yılın ağırlıklı kısmı SSK'da geçmişse SSK'dan, Bağ-Kur'da geçmişse Bağ-Kur'dan emekli olunuyor. Hizmet sürelerinin eşit olması halinde ise eşit sürelerden sonuncusunun kurallarına göre aylık bağlanıyor.

Burada sık karıştırılan bir ayrıntı var: Kastedilen 7 yıl takvim yılı değil. 7 yılın karşılığı 2.520 gün. Dolayısıyla son 2.520 günlük hizmetin en az 1.260 günü hangi statüde geçmişse emeklilik o statüden yapılıyor.

Kural kaldırıldı mı?

Son 7 yıl kuralını düzenleyen 2829 sayılı Kanun 2008 yılında yürürlükten kaldırıldı. Ancak bu mülga kanunun hükümleri, yürürlükten kaldırıldığı tarihe kadar çalışmaya başlamış kişilere uygulanmaya devam ediyor. Kısacası 30 Nisan 2008'den önce ilk kez sigortalı olanlar için son 7 yıl kuralı hâlâ geçerli. Kuralın "kalktığı" yönündeki söylemler ise yalnızca bu tarihten sonra çalışmaya başlayanlar için doğru.

2008 sonrası girişlilerde ne değişti?

İlk kez Mayıs 2008 ve sonrasında sigortalı olan herkes 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'na tabi. Bu kişilerin 4/a (SSK), 4/b (Bağ-Kur) ve 4/c (Emekli Sandığı) gibi birden fazla statüde çalışması halinde emekli aylığının bağlanmasında en fazla çalışmanın bulunduğu sigortalılık hali esas alınıyor. Buradaki kritik fark, son 7 yıla değil, tüm çalışma hayatı içinde hangi statüde daha fazla prim günü bulunduğuna bakılması.

Bağ-Kur'da 9000 gün meselesi

Bu kural özellikle Bağ-Kur'lular açısından büyük önem taşıyor. Bağ-Kur'dan emeklilik için 9.000 prim günü aranırken SSK'da bu şart daha düşük tutuluyor. Son 7 yılını ağırlıklı olarak Bağ-Kur'da geçiren bir kişi, toplamda SSK'lı olarak daha uzun çalışmış olsa bile Bağ-Kur şartlarına tabi oluyor. Küçük esnaf için Bağ-Kur prim gününün 9.000'den 7.200'e indirilmesi 2023'ten bu yana gündemde bulunuyor; ancak yasal düzenleme yapılsa bile bunun hemen yürürlüğe gireceği anlamına gelmediği hatırlatılıyor.

Kısmi emeklilikte de geçerli

Son 7 yıl kuralı yaştan emeklilik olarak da bilinen kısmi emeklilikte hangi statüye tabi olunacağını da belirliyor. Örneğin 2013'te ilk kez sigortalı olan biri kısmi emeklilikte SSK'da 5.100, Bağ-Kur'da 5.400 gün prim şartına tabi oluyor. Eksik günlerini isteğe bağlı sigortayla tamamlamak isteyen bu kişi, isteğe bağlı sigorta süresi 1.260 günü aşarsa Bağ-Kur'a tabi hale geliyor ve 5.400 güne kadar prim ödemek zorunda kalıyor. Uzmanlar, isteğe bağlı prim süresinin 1.259 günü aşmayacak şekilde planlanmasını öneriyor.

Statü değiştirmeden önce hesap yapın

Emekliliğe yakın dönemde işten ayrılıp kendi işini kuranlar ya da şirket ortaklığı nedeniyle Bağ-Kur'lu olanlar, farkında olmadan emeklilik şartlarını ağırlaştırabiliyor. Bu nedenle emekliliğe birkaç yıl kala statü değişikliği düşünenlerin, e-Devlet'teki hizmet dökümlerini inceleyerek son 2.520 günün hangi statülerde geçtiğini hesaplaması, gerekirse SGK'dan ya da bir uzmandan destek alması büyük önem taşıyor.