Ev Alacak ve Kiralayacaklar Dikkat! Her 10 Evden 3'ünde Gizli Rutubet Çıkıyor

Ev alırken ya da kiralarken yeni boyanmış duvarlara, parlak dolaplara aldanıp taşındıktan birkaç ay sonra rutubet, tesisat arızası ya da ısınmayan odalarla karşılaşanların sayısı az değil. Şimdi bu sürprizlere karşı otomobillerde alışık olduğumuz bir uygulama konutlarda da yaygınlaşıyor: ekspertiz. Termal kamera ve nem ölçerlerle evin "röntgenini çeken" ekspertiz hizmeti, alım ve kiralama öncesinde ileride yüksek tadilat masrafı çıkarabilecek sorunları ortaya koyuyor.

Her 10 evden 3'ünde su yalıtımı sorunu

Sektör verilerine göre hem satın alınan hem de kiralanan konutların yüzde 29'unda su yalıtımı, yüzde 27'sinde ise ısı yalıtımı problemi bulunuyor. Türkiye'de geçen yıl yaklaşık 1,7 milyon konut satıldı, her yıl ortalama 1,5 milyon haneye ev kiralanıyor. Yaklaşık 7,3 milyon kişinin kiracı olduğu ülkede ortalama kira bedeli eylülde 30 bin liraya ulaştı. Depozito, peşin kira ve taşınma masraflarının arttığı bu dönemde, yanlış seçilen bir ev aileye on binlerce liralık ek yük getirebiliyor.

Ekspertizde neler inceleniyor?

Konut ekspertizi hizmeti veren Hise Home Inspection'ın Yönetici Ortağı Sinan Özkök, yeni boyanmış duvarların ve düzgün görünen dolapların bir evin tüm sorunlarını göstermediğini söylüyor. İncelemede elektrik ve su tesisatının durumu, pencere ve doğramalardaki yalıtım eksiklikleri, duvarlardaki nem ve gizli rutubet gibi uzman gözü gerektiren konulara bakılıyor. Termal kamera, gözle görülmeyen ısı kaçaklarını ve elektrik tesisatındaki aşırı ısınma noktalarını tespit edebiliyor; nem ölçerler ise boyanın altına saklanmış rutubeti ortaya çıkarıyor. Sonuçlar bir rapora dönüştürülüyor ve sorunların nasıl giderilebileceğine dair öneriler sunuluyor.

Kiracı ve ev sahibi arasındaki depozito kavgasına son

Ekspertizin kiralamada önemli bir faydası da evin teslim anındaki durumunun kayıt altına alınması. Özkök'e göre bu sayede depozito kaynaklı uyuşmazlıkların önüne geçilebilecek. Kiracı taşınırken evin durumu raporla belgelendiğinde, çıkışta "bu hasar sizden önce vardı" tartışması büyük ölçüde ortadan kalkıyor. Kentsel dönüşüm sonrasında evini müteahhitten teslim alan hak sahipleri de taahhüt edilen işlerin gerçekten yapılıp yapılmadığını bu yolla kontrol edebilecek.

Ücreti ne kadar olacak?

Hizmet bedeline ilişkin çalışmalar sürüyor. Özkök, ücretin ortalama daire fiyatının yüzde 1'inin altında olacağını öngördüklerini belirtiyor. Bu hesaba göre 4 milyon liralık bir dairede ekspertiz bedeli 40 bin liranın altında kalacak. Özkök, ABD'de ev alanların yüzde 88'inin bu hizmeti kullandığını, hatta çoğu zaman satıcının alıcıyı ikna etmek için raporu kendisinin yaptırdığını, Kanada ve İngiltere'de de uygulamanın yaygın olduğunu hatırlatıyor.

Ekspertiz yoksa evi nasıl kontrol edersiniz?

Profesyonel ekspertiz yaptıramayanlar da birkaç basit kontrolle önemli sorunları fark edebilir:

Rutubet izleri: Duvar diplerinde, pencere kenarlarında ve dolap arkalarında kabarma, lekelenme ve küf kokusuna bakın. Yeni boya, bazen tam da bu izleri gizlemek için yapılmış olabilir.

Tesisat: Tüm muslukları açıp su basıncını ve gideri kontrol edin. Sigorta kutusunun durumunu, prizlerde yanık izi olup olmadığını inceleyin.

Pencereler: Doğramaların düzgün kapanıp kapanmadığını, camlarda buğu ya da çift camın arasında nem olup olmadığını kontrol edin.

Isınma: Mümkünse kombiyi çalıştırıp peteklerin eşit ısınıp ısınmadığına bakın, kombinin bakım geçmişini sorun.

Çatı ve tavan: Üst katlarda tavanda su lekesi, binada çatı izolasyonu ve ortak alanlardaki bakım durumu da göz ardı edilmemeli.

Uzmanlar ne öneriyor?

Uzmanlar, özellikle eski binalarda ve yüksek bedelli alımlarda profesyonel bir teknik inceleme yaptırmanın, ileride çıkabilecek tadilat masraflarıyla kıyaslandığında küçük bir maliyet olduğunu vurguluyor. Kiralamada ise evin mevcut durumunun fotoğraflarla ve tutanakla belgelenmesi, ekspertiz yaptırılmasa bile depozito iadesinde kiracının elini güçlendiriyor.