Trafik Cezası Bile Prim Günü Sayılacak! SGK'dan Sigortasızlara Yeni Genelge

Sosyal Güvenlik Kurumu, kayıt dışı çalışmayla mücadelede elini güçlendirecek yeni bir genelgeyi yürürlüğe koydu. Yeni düzenlemeyle birlikte kamu görevlilerinin sahada tuttuğu resmi tutanaklar ve sürücünün yüzüne karşı düzenlenen trafik cezaları, kişinin o gün fiilen çalıştığını gösteren delil olarak kabul edilecek ve sigortalıya prim günü olarak yansıtılacak. Bu adım, özellikle sigortasız ya da eksik bildirimle çalıştırılan milyonlarca işçinin emeklilik hesabını doğrudan etkileyebilecek nitelikte.

Genelge neyi değiştiriyor?

Türkiye Gazetesi yazarı İsa Karakaş'ın köşesinde ayrıntılarını paylaştığı genelge, SSK olarak bilinen 4/a kapsamındaki sigortalılar için fiili çalışma tespitlerinin nasıl yapılacağını yeniden tanımlıyor. Düzenlemenin temel hedefi, sahadan gelen bilgi ve belgelerin uzun yazışmalarla beklemeden hızla işleme alınması. Yeni sistemde sahada yapılan resmi bir tespit, doğrudan hizmet başlangıcı ve prim günü olarak değerlendirilecek.

Buna göre kamu idarelerinden, kolluk kuvvetlerinden, zabıtadan, doktor, veteriner ya da mühendis gibi kamu adına tespit yapan görevlilerden gelen bilgi ve belgeler kesin delil niteliği taşıyacak. Bir kamu görevlisinin tuttuğu tutanakta kişinin o iş yerinde fiilen çalıştığı yazıyorsa SGK harekete geçecek ve tutanak tarihi itibarıyla çalışana en az bir günlük hizmet kazandırılacak.

Trafik cezası nasıl prim gününe dönüşecek?

Genelgenin en çok konuşulan kısmı trafik cezalarıyla ilgili. Trafik polisi ya da jandarma tarafından düzenlenip sürücünün yüzüne karşı tebliğ edilen ceza tutanakları da kaçak sigortalılık incelemelerinde esas alınacak. Örneğin bir şirket aracını kullanırken ceza yiyen ve tutanakta çalıştığı iş yeri bilgisi bulunan bir sürücünün o günkü çalışması kayıt altına alınmış sayılacak.

Bu tutanaklar SGK'nın Kayıt Dışı İstihdamla Mücadele (KADİM) servisleri tarafından tek tek incelenecek. Aynı iş yerinde zaten sigortalı olarak görünen kişiler dosyadan ayrılacak. Geriye kalan ve şüpheli görülen kayıtlar ise daha ayrıntılı araştırma için Sosyal Güvenlik Denetmenleri Servisine gönderilecek.

Birden fazla tespit varsa ne olacak?

Genelge, aynı kişi hakkında birden fazla belge bulunduğunda izlenecek yolu da adım adım tarif ediyor:

• Sigortalının aynı iş yerinde çalıştığını gösteren en eski tarihli belge, işe giriş tarihi olarak kabul edilecek.
• Aynı ay ve izleyen aylarda tespit edilen her gün için çalışana bir günlük hizmet yazılacak ve bu çalışma kısmi süreli olarak değerlendirilecek.
• Arada hiç tespit bulunmayan boş bir ay varsa, sonraki aydaki ilk tespit yeni bir işe giriş sayılacak; önceki çalışma ise son tespit tarihi itibarıyla işten ayrılış olarak kapatılacak.

Yani tutanaklar tek başına tam bir sigortalılık geçmişi oluşturmayacak; ancak her tespit edilen gün, çalışanın hizmet dökümüne somut bir gün olarak eklenecek. Emeklilikte birkaç günlük eksik yüzünden yıllarca bekleyen kişiler için bu bile önemli bir fark yaratabilir.

Çalışan ve işverene itiraz hakkı

Çalışmasının birkaç günle sınırlı olmadığını, aslında kesintisiz sürdüğünü savunan işçiler bu durumu belgeleyerek itiraz edebilecek. Aynı şekilde tespitlere katılmayan işverenler de inceleme talep edebilecek. İtiraz halinde dosyalar sosyal güvenlik denetmenlerince yeniden sahada incelenecek. Böylece hem haksız yere hizmet kazanılmasının hem de eksik prim yüzünden mağdur olunmasının önüne geçilmesi amaçlanıyor.

Emeklilik hesabına etkisi

Sigortasız çalışma, emeklilikte en büyük kayıpların başında geliyor. Bildirilmeyen her gün, emeklilik için gereken prim gün sayısının gecikmesi ve ileride bağlanacak aylığın düşük hesaplanması anlamına geliyor. Yeni düzenleme, işçinin kendi başına ispat etmekte zorlandığı çalışmaların kamu kayıtları üzerinden otomatik olarak gün kazandırmasının önünü açıyor.

Uzmanlar, işverenlerin de bu süreçte ciddi idari para cezalarıyla karşılaşmamak için sigorta bildirimlerini düzenli ve eksiksiz yapması gerektiği uyarısında bulunuyor. Çalışanlara ise e-Devlet üzerinden SGK hizmet dökümlerini düzenli aralıklarla kontrol etmeleri, eksik gördükleri dönemler için ellerindeki belgeleri saklamaları öneriliyor. Kayıt dışı çalıştırıldığını düşünen kişiler, ALO 170 hattı ya da SGK il müdürlükleri aracılığıyla ihbar ve başvuruda bulunabiliyor.