Tekstil Devi Konkordato İlan Etti, 5 Bin İşçi Kapı Önünde! Haklar Ne Olacak?

Hazır giyim sektöründeki daralma bir şirketi daha vurdu. Türkiye'nin önde gelen hazır giyim üreticilerinden TYH Tekstil konkordato sürecine girdiğini açıkladı. Şirket 13 fabrikasından 7'sini kapattı, toplam çalışan sayısı 6 bin 900'den 1 bin 900'e geriledi. Böylece 5 bin kişi işsiz kaldı. Haberin ardından en çok sorulan soru ise şu oldu: Konkordato ilan eden ya da kapanan bir şirkette işçinin maaşı, kıdem ve ihbar tazminatı ne olacak?

Şirket neden konkordato istedi?

TYH Tekstil Yönetim Kurulu Başkanı Selçuk Mehmet Kaya, maliyet baskısı ve döviz kurundaki yatay seyrin şirketi olumsuz etkilediğini, bu nedenle yetkin 5 bin çalışanla yollarını ayırmak zorunda kaldıklarını açıkladı. Sektördeki kapanmalar tek şirketle sınırlı değil. Kayseri'de 73 yıldır faaliyet gösteren ve küresel markalara üretim yapan Orta Anadolu firması da birkaç hafta önce 1 bin 500 kişinin çalıştığı tesisini kapatmıştı.

Sektörde tablo ağır

Türkiye Giyim Sanayicileri Derneği (TGSD) Başkanı Toygar Narbay'ın açıkladığı verilere göre Aralık 2022'den bu yana hazır giyimde 10 bin 624 iş yeri kapandı, 362 bin 879 kayıtlı istihdam kaybı yaşandı. Narbay, imalat sanayisindeki toplam istihdam kaybının yüzde 64'ünün tekstil sektöründe gerçekleştiğine dikkat çekiyor. Enflasyon karşısında yatay kalan kur, artan işçilik ve enerji maliyetleri, imalatçıların hem iç hem dış pazarda pay kaybetmesine yol açıyor. 78,2 milyar dolarlık yatırımı bulunan sektör temsilcileri, tekstilin stratejik alan ilan edilerek korunmasını talep ediyor.

Ödenmeyen maaşlar için Ücret Garanti Fonu

İşverenin konkordato ilan etmesi, iflas etmesi ya da aciz durumuna düşmesi halinde işçinin ödenmemiş ücretleri için devreye giren bir güvence bulunuyor: İşsizlik Sigortası Fonu bünyesindeki Ücret Garanti Fonu. Bu fon, işçinin son üç aylık ödenmemiş ücretini belirli sınırlar içinde karşılıyor. Başvurular İŞKUR'a yapılıyor. Böylece işveren ödeme yapamasa bile işçinin en azından son aylardaki emeğinin karşılığı güvence altına alınıyor.

Kıdem ve ihbar tazminatı ne olacak?

İşten çıkarılan ve aynı işverene bağlı en az bir yıl çalışmış olan işçi, her tam çalışma yılı için 30 günlük brüt ücreti tutarında kıdem tazminatına hak kazanıyor. İşveren bildirim süresine uymadan iş sözleşmesini feshettiyse ayrıca çalışma süresine göre 2 ile 8 hafta arasında değişen ihbar tazminatı da ödenmesi gerekiyor. Konkordato süreci bu hakları ortadan kaldırmıyor. İşçi alacakları, iflas ve konkordato süreçlerinde kanunen imtiyazlı alacaklar arasında yer alıyor ve diğer pek çok alacaklıdan önce değerlendiriliyor.

İşsizlik maaşı alabilirler mi?

Kendi isteği ve kusuru dışında işsiz kalan, son üç yılda en az 600 gün işsizlik sigortası primi ödemiş ve işten ayrılmadan önceki son 120 günü kesintisiz prim ödeyerek çalışmış olan işçiler işsizlik ödeneği alabiliyor. Başvurunun işten ayrılıştan itibaren 30 gün içinde İŞKUR'a yapılması gerekiyor. Geç kalınan her gün ödeme süresinden düşülüyor. Prim gün sayısına göre işsizlik ödeneği 180, 240 ya da 300 gün süreyle ödeniyor.

Konkordato nedir?

Konkordato, borçlarını vadesinde ödeyemeyen ya da ödeyememe tehlikesi altındaki bir şirketin, mahkeme gözetiminde alacaklılarıyla anlaşarak borçlarını yeniden yapılandırmasına imkân tanıyan bir hukuki süreç. Amaç şirketin iflas etmeden faaliyetini sürdürmesi. Süreç boyunca şirket hakkında icra takipleri büyük ölçüde durduruluyor, ancak bu durum çalışanların haklarını ortadan kaldırmıyor.

İşçilerin dikkat etmesi gerekenler

Uzmanlar, işten çıkarılan çalışanların ibraname imzalarken dikkatli olmasını, özellikle "tüm alacaklarımı aldım" ifadesi içeren belgeleri ödeme gerçekten yapılmadan imzalamamasını öneriyor. Bordrolar, banka hesap dökümleri ve SGK hizmet dökümü saklanmalı. Alacağın ödenmemesi durumunda dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunlu. Konkordato sürecinde mahkemenin atadığı komiser ile alacak kaydı konusunda iletişime geçmek de işçinin hakkını takip etmesini kolaylaştırıyor.