Akaryakıta Zam Sinyali! Brent Petrol 117 Doları Aştı, 6 Ayın Zirvesinde

Geçen hafta pompaya yansıyan indirimlerle bir nebze rahatlayan sürücüler için petrol piyasasından endişe verici haberler geliyor. Orta Doğu'da tırmanan gerilimle birlikte Brent petrolün varil fiyatı son günlerde 117 doları aşarak son altı ayın en yüksek seviyesine çıktı. Petrol fiyatlarındaki bu sert yükseliş, önümüzdeki günlerde benzin ve motorinde yeni zam ihtimalini gündeme taşıdı.

Brent bir ayda yüzde 19 yükseldi

Piyasa verilerine göre Brent petrol 23 Ekim'de 112,74 dolar ile 117,45 dolar arasında işlem gördü ve günü 116,72 dolardan kapattı. Günlük yükseliş yüzde 3'ün üzerine çıkarken fiyat gün içinde 117,42 dolara kadar tırmandı. 24 Ekim itibarıyla Brent vadeli işlemleri 116,93 dolar civarında bulunuyordu.

Yükselişin hızı dikkat çekiyor. Ekim ayı içinde 95 dolar seviyelerine kadar gerileyen Brent petrol, kısa sürede yeniden 117 doların üzerine çıktı. Petrol fiyatları son bir ayda yaklaşık yüzde 19, son altı ayda ise yüzde 17'nin üzerinde arttı. ABD tipi ham petrol WTI da 100 doların üzerine çıkarak son beş haftanın zirvesine yaklaştı.

Fiyatları ne yükseltiyor?

Petroldeki yükselişin arkasında arz güvenliğine yönelik endişeler yatıyor. Yemen'deki İran destekli Husiler, Suudi Arabistan'ın Kızıldeniz kıyısındaki Yanbu Limanı'na yönelik saldırıların sorumluluğunu üstlendi. Husilerin bir petrol sahası ve bir havaalanını hedef alan saldırılarla da ilişkilendirildiği belirtildi. Bunun yanında ABD'nin İran'a yönelik yeni operasyonlar düzenleyebileceğine dair haberler ve Hürmüz Boğazı'ndaki gemi trafiğine yönelik tehditler, piyasalarda tedirginliği artırdı.

Capital.com Piyasa Araştırmaları Başkanı Monte Safieddine, bölgedeki gerilimin daha da artması hâlinde petrol fiyatlarının yükselişini sürdürebileceğini belirtti. Safieddine, yüksek petrol fiyatlarının küresel enflasyon endişelerini yeniden canlandırdığını, tahvil getirilerini yukarı ittiğini ve ABD Merkez Bankası Fed'in faiz indirimlerini geciktirebileceğini ifade etti.

Pompaya ne zaman yansır?

Türkiye'de benzin ve motorin fiyatları, uluslararası ürün fiyatları ile döviz kurundaki hareketlere göre belirleniyor. Brent petroldeki artış doğrudan değil, Akdeniz piyasasındaki benzin ve motorin ürün fiyatları üzerinden pompaya yansıyor. Bu nedenle ham petroldeki yükselişin akaryakıt fiyatlarına etkisi genellikle birkaç gün gecikmeli olarak görülüyor. Ürün fiyatlarındaki artışın sürmesi ve kurdaki yükselişle birleşmesi hâlinde, dağıtım şirketlerinin fiyat güncellemesine gitmesi bekleniyor.

Kesin zam tutarı, ürün fiyatlarının önümüzdeki günlerdeki seyrine bağlı olacak. Sektör temsilcileri, zam ya da indirim kararlarını genellikle yürürlüğe gireceği günün öncesinde duyuruyor.

Enflasyon ve faiz hesabını da etkiliyor

Petrol fiyatlarındaki artış yalnızca sürücülerin cebini değil, ekonominin genelini etkiliyor. Akaryakıt, ulaştırmadan gıdaya kadar pek çok ürünün maliyetinde önemli bir kalem. Merkez Bankası'nın hanehalkı anketinde de "yakıt ve enerji" fiyatı en çok artması beklenen gruplar arasında ilk sıralarda yer aldı. Ekonomistler, petrolün yüksek seyrinin enflasyonla mücadeleyi zorlaştırabileceğini ve faiz indirim sürecinin hızını etkileyebileceğini vurguluyor.

Doğal gaz ve elektrik faturalarına etkisi

Enerji fiyatlarındaki yükseliş, kış ayları öncesinde hanelerin ısınma maliyetleri konusundaki kaygıları da artırıyor. Hükümet, ekim ve kasım aylarında doğal gaz ve elektrik tarifelerinde değişiklik yapılmayacağını açıklamıştı. Ancak petrol ve doğal gaz fiyatlarındaki küresel artışın uzun süre devam etmesi hâlinde, yeni yılla birlikte tarifelerin yeniden gözden geçirilip geçirilmeyeceği merak ediliyor. Bu nedenle uzmanlar, evlerde enerji tasarrufu sağlayacak basit önlemlerin şimdiden alınmasını tavsiye ediyor.

Sürücüler yakıt tasarrufu için ne yapabilir?

• Lastik basınçlarını düzenli kontrol etmek yakıt tüketimini azaltıyor.
• Ani hızlanma ve sert frenlemeden kaçınmak tüketimi belirgin şekilde düşürüyor.
• Araçta gereksiz yük taşımamak ve uzun beklemelerde motoru kapatmak tasarruf sağlıyor.
• Akaryakıt istasyonlarının kampanyalarını ve fiyat farklarını takip etmek de bütçeye katkı sağlayabiliyor.