Vatandaş Dövize Değil TL'ye Koştu! Mevduat Bir Ayda 7,4 Milyar Dolar Arttı

Piyasaları sarsan fon soruşturması sürecinde tasarruf sahiplerinin dövize yöneleceği yönündeki endişeler gerçekleşmedi. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) verilerine göre soruşturmanın öncesi ile sonrası karşılaştırıldığında Türk lirası cinsinden mevduat belirgin şekilde artarken, yabancı para hesapları sınırlı ölçüde geriledi. Yaklaşık bir aylık dönemde TL mevduat dolar bazında 7 milyar 391 milyon dolar yükseldi.

Rakamlarla mevduattaki değişim

BDDK verilerine göre 11 Eylül haftasında 408 milyar 714 milyon dolar olan TL cinsi mevduat, 16 Ekim haftasında 416 milyar 105 milyon dolara çıktı. Aynı dönemde yabancı para cinsi mevduat 256 milyar 870 milyon dolardan 256 milyar 159 milyon dolara indi. Böylece döviz hesapları 711 milyon dolar azaldı. Toplam mevduat ise 665 milyar 584 milyon dolardan 672 milyar 264 milyon dolara yükseldi.

İki tarih arasındaki 6 milyar 680 milyon dolarlık toplam artışın tamamı TL cinsi hesaplardan kaynaklandı. TL mevduattaki yükseliş, döviz hesaplarındaki düşüşü fazlasıyla telafi etti.

TL'nin payı yüzde 61,9'a çıktı

11 Eylül haftasında toplam mevduatın yüzde 61,4'ünü Türk lirası, yüzde 38,6'sını yabancı para hesaplar oluşturuyordu. 16 Ekim haftasında TL'nin payı yüzde 61,9'a yükselirken yabancı paranın payı yüzde 38,1'e geriledi. TL mevduatın toplam içindeki ağırlığı böylece yaklaşık yarım puan arttı. Rakamlar, soruşturma sürecinde dövize kaçış yaşanmadığını ve TL'ye güvenin korunduğunu gösteriyor.

Yüksek faiz TL'yi cazip kıldı

Piyasa uzmanları, soruşturma sürecine rağmen dövize kayma yaşanmamasında Merkez Bankası'nın uyguladığı sıkı para politikasının ve TL mevduata sunulan yüksek reel getirinin belirleyici olduğuna dikkat çekiyor. Merkez Bankası 22 Ekim'deki toplantısında politika faizini 9 ay sonra ilk kez 100 baz puan indirerek yüzde 36'ya çekmişti. İndirime rağmen mevduat faizlerinin enflasyon beklentilerinin üzerinde kalması, tasarruf sahiplerinin TL'de kalmaya devam etmesini sağlıyor.

Faiz indirimi mevduatı nasıl etkiler?

Politika faizindeki indirimin ardından bankaların mevduat faizlerini kademeli olarak aşağı çekmesi bekleniyor. Bu durum, özellikle kısa vadeli mevduat hesaplarında getirinin azalması anlamına geliyor. Uzmanlar, faiz indirim sürecinin başladığı dönemlerde vadeli hesap açacakların vade süresini dikkatle seçmesini öneriyor. Daha uzun vadeli bir hesap, mevcut faiz oranını daha uzun süre sabitleme imkânı sunuyor. Ancak paraya erken ihtiyaç duyulması halinde faiz kaybı yaşanabileceği de göz önünde bulundurulmalı.

Döviz hesapları neden azaldı?

Yabancı para mevduattaki gerilemenin sınırlı kalması, döviz tutanların panikle hareket etmediğini, ancak yeni döviz alımının da hız kestiğini gösteriyor. Kurun görece istikrarlı seyretmesi, TL'nin getiri avantajını öne çıkarıyor. Uzmanlar ise birikimlerini değerlendirecek vatandaşların tek bir araca yüklenmek yerine TL mevduat, altın ve döviz gibi farklı araçlar arasında risk dağılımı yapmasının daha sağlıklı olduğunu hatırlatıyor.

Küçük tasarruf sahibi için ne anlama geliyor?

Mevduat verilerindeki bu tablo, küçük tasarruf sahipleri açısından da önemli ipuçları veriyor. Kurun istikrarlı seyrettiği ve TL faizlerinin enflasyon beklentisinin üzerinde kaldığı dönemlerde, birikimini TL'de değerlendiren vatandaşlar dövize göre daha yüksek getiri elde edebiliyor. Ancak faiz indirimlerinin devam etmesi halinde bu avantajın zamanla azalabileceği unutulmamalı. Bankaların sunduğu hoş geldin faizleri ve kısa vadeli kampanyalar da getiriyi artırmak için takip edilebilecek seçenekler arasında. Emekliler ve düzenli maaş alanlar için ise birikimin bir bölümünü vadeli hesapta, bir bölümünü de ihtiyaç anında kullanılabilecek vadesiz hesapta tutmak bütçe yönetimini kolaylaştırıyor.

Mevduat sigortası güvencesi

Bankalardaki tasarruf mevduatı, Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (TMSF) güvencesi altında bulunuyor. Gerçek kişilere ait mevduat ve katılım fonlarının, her bir bankada kişi başına belirli bir tutara kadar olan kısmı sigorta kapsamında yer alıyor. Yüksek tutarda birikimi olan vatandaşların, sigorta limitini ve birikimlerini farklı bankalara dağıtma seçeneğini değerlendirmesi öneriliyor. Fon soruşturmasının ardından yatırım fonlarından çıkan paranın bir bölümünün de mevduata yönelmesi, TL mevduattaki artışı destekleyen etkenler arasında gösteriliyor.