Eşi Doğum Yapan Memura 10 Gün İzin! Babalık İzninde Hafta Sonu da Sayılıyor

Ailesine yeni bir bebek katılan memurların en çok merak ettiği konulardan biri babalık izni. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun "Mazeret izni" başlıklı 104. maddesinin (B) fıkrasına göre, eşi doğum yapan memura isteği üzerine on gün babalık izni veriliyor. Ancak mevzuatta bu iznin tam olarak ne zaman ve nasıl kullanılacağına dair açık bir hüküm bulunmadığı için uygulamada pek çok soru işareti ortaya çıkıyor. İzin hafta sonlarını kapsıyor mu, doğumdan önce kullanılabilir mi, idare izni vermeyebilir mi? İşte babalık izninde dikkat edilmesi gereken kurallar.

Babalık izni ne zaman kullanılır?

Babalık izni, eşi doğum yapan memura tanınan bir hak olduğu için doğumun gerçekleşmesinden sonra kullanılabiliyor. Bu nedenle doğumdan önce, örneğin eşin hastaneye yatırılacağı gün ya da doğum tarihinden birkaç gün önce babalık izni başlatılması mümkün değil. Doğum öncesindeki hazırlık günleri için memurun yıllık izin ya da mazeret izni gibi başka izin türlerine başvurması gerekiyor.

İzin doğumla bağlantılı olduğu için doğumdan çok sonra, ileri bir tarihte kullanılması da uygun görülmüyor. Uygulamada babalık izni, doğum gerçekleştikten hemen sonra, memurun doğumu gösteren belgeyle birlikte idareye yapacağı başvuru üzerine başlatılıyor.

Hafta sonları da izin süresine dahil

Kanunda izin süresi "on gün" olarak belirlendiği için süre iş günü değil takvim günü üzerinden hesaplanıyor. Yani hafta sonu ve resmi tatil günleri de izin süresinin içinde sayılıyor. Örneğin doğumun ardından perşembe günü başlayan babalık izni, aradaki cumartesi ve pazar dahil olmak üzere on günün sonunda bitiyor. Bu nedenle memurun izin başlangıç tarihini planlarken bu ayrıntıyı göz önünde bulundurması önem taşıyor.

İdare izni vermezlik edemez

Babalık izninin kullanılması memurun isteğine bağlı. İdare kendiliğinden, memur talep etmeden bu izni başlatamıyor. Ancak memur izin talebinde bulunduğunda idare bu izni vermek zorunda. Yani babalık izni, amirin takdirine bırakılmış bir izin değil, şartları oluştuğunda kullandırılması gereken bir hak olarak uygulanıyor.

Hangi belge gerekiyor?

Mevzuatta belge konusunda ayrıntılı bir düzenleme bulunmasa da Kanun'un aylıksız izinle ilgili hükmü yol gösterici oluyor. Bu hükümde eşi doğum yapan memura, doğum tarihinden itibaren isteği üzerine 24 aya kadar aylıksız izin verilebileceği belirtiliyor. Buna paralel olarak babalık izninin de doğumun gerçekleşmesinden itibaren, memur tarafından idareye sunulacak doğum belgesi ya da hastane yazısıyla verilmesi uygun kabul ediliyor. Doğum raporu, e-Devlet'ten alınabilecek nüfus kayıt örneği ya da hastanenin düzenlediği belge bu amaçla kullanılabiliyor.

Babalık izninden sonra hangi haklar var?

Babalık izninin bitmesinin ardından memur babaların başka hakları da bulunuyor. Eşi doğum yapan memur, doğum tarihinden itibaren 24 aya kadar aylıksız izin talep edebiliyor. Ayrıca 657 sayılı Kanun'un ek 43. maddesi kapsamında, babalık izninin bitiminden çocuğun mecburi ilköğretim çağının başladığı tarihi izleyen ay başına kadar yarım zamanlı çalışma hakkı da bulunuyor. Bu haktan yararlanan memura mali ve sosyal haklarının yarısı ödeniyor. Yarım zamanlı çalışmanın uygulama esaslarını belirleyen yönetmelik 18 Temmuz 2025'te yayımlanarak yürürlüğe girdi.

Memur ile işçi babalık izni farklı

Babalık izni süresi çalışma statüsüne göre değişiyor. 657 sayılı Kanun'a tabi memurlara on gün babalık izni verilirken, İş Kanunu'na tabi işçiler için bu süre daha kısa uygulanıyor. Çalışan babaların babalık izni sürelerinin eşitlenmesine yönelik düzenleme önerileri zaman zaman TBMM gündemine geliyor. Bu nedenle memur olmayan babaların, kendi çalışma statüsüne ve iş yerinin toplu sözleşmesine göre izin haklarını ayrıca öğrenmesi gerekiyor.

İzinde maaş kesilir mi?

Babalık izni mazeret izni niteliğinde olduğu için bu süre boyunca memurun aylığından herhangi bir kesinti yapılmıyor. Aylık, ek ödeme ve diğer mali haklar normal şekilde ödenmeye devam ediyor. Yalnızca fiili çalışmaya bağlı olarak ödenen bazı kalemlerde kurumların kendi mevzuatına göre farklı uygulamalar söz konusu olabiliyor.