Vatandaş 1 Yıl Sonra Doları 56,86 Lira Bekliyor! Enflasyon Beklentisi Geriledi

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, vatandaşların fiyatlara ve kura dair beklentilerini ortaya koyan ekim ayı verilerini yayımladı. 3 bin 152 hanenin yanıtladığı Hanehalkı Beklenti Anketi'ne göre vatandaşlar bir yıl sonra doların 56,86 lira olmasını bekliyor. Enflasyon cephesinde ise beklentilerde kayda değer bir gerileme dikkat çekiyor: hanehalkının 12 ay sonrası için yıllık enflasyon beklentisi bir önceki aya göre 1,85 puan düşerek yüzde 43,75'e indi.

Dolar beklentisi yaklaşık 1 lira arttı

Anket sonuçlarına göre 12 ay sonrası için dolar kuru beklentisi, eylül ayına kıyasla 0,96 lira artarak 56,86 lira seviyesine yükseldi. Bugün 49 lira civarında işlem gören dolar düşünüldüğünde, vatandaşın önümüzdeki bir yılda kurda yaklaşık 7-8 liralık bir artış öngördüğü görülüyor. Bu tablo, döviz ve altın gibi korunma araçlarına olan ilginin neden canlı kaldığını da açıklıyor.

Enflasyon beklentisi üç kesimde nasıl değişti?

Merkez Bankası'nın aynı gün açıkladığı Sektörel Enflasyon Beklentileri verileri, toplumun farklı kesimlerinin fiyatlara bakışındaki farkı bir kez daha ortaya koydu:

• Hanehalkı: 12 ay sonrası enflasyon beklentisi 1,85 puan düşüşle yüzde 43,75'e geriledi.
• Reel sektör: Beklenti 0,70 puan azalarak yüzde 31,80 oldu.
• Piyasa katılımcıları: Beklenti 0,19 puan artarak yüzde 23,89'a çıktı.

Vatandaşın beklentisinin hâlâ ekonomistlerin yaklaşık iki katı seviyesinde olması dikkat çekiyor. Uzmanlar bu farkın, özellikle gıda, kira ve enerji gibi her gün harcanan kalemlerdeki artışların hanelerin fiyat algısını yukarı çekmesinden kaynaklandığını belirtiyor. Bununla birlikte, gelecek 12 ayda enflasyonun düşeceğini öngören hanelerin oranı da 0,31 puan artarak yüzde 16,56'ya yükseldi.

En çok zam beklenen kalemler: Enerji ve gıda

Hanehalkı, son bir yılda fiyatı en çok artan ve önümüzdeki 12 ayda da en çok artmasını beklediği ürün ve hizmet grupları olarak "yakıt ve enerji" ile "gıda"yı gösterdi. Yakıt ve enerjiyi fiyatı en çok artan grup olarak işaretleyenlerin payı, bir önceki aya göre 2,7 puan artarak yüzde 38,9'a çıktı. Bu artışta son haftalarda petrol fiyatlarındaki hareketlilik ve kış öncesi doğal gaz ile elektrik faturalarına dair kaygıların etkili olduğu değerlendiriliyor.

Konut tarafında ise beklentiler hafif yumuşadı. Gelecek 12 ayın sonunda konut fiyatlarında beklenen artış, eylüle göre 0,33 puan azalarak yüzde 30,36'ya geriledi.

Yatırımda ilk tercih yine altın

Anketin yatırım tercihleri bölümünde de sürpriz çıkmadı. "Altın alırım" diyenlerin oranı 0,3 puan artarak yüzde 43,3'e yükseldi ve ilk sıradaki yerini korudu. "Ev, dükkân, arsa gibi gayrimenkul alırım" diyenlerin oranı ise 2 puanlık artışla yüzde 35,6'ya çıktı. Faiz indiriminin ardından mevduat getirilerinin düşmeye başlaması, gayrimenkul ve altına olan ilgiyi destekleyen etkenler arasında sayılıyor.

Aile bütçesi için ne anlama geliyor?

Beklenti verileri, hanelerin önümüzdeki aylarda harcamalarını nasıl planlayacağına dair de ipucu veriyor. Fiyatların hızla artacağını düşünen aileler, dayanıklı tüketim mallarını ve temel ihtiyaçları erkenden alma eğilimine giriyor; bu da talebi canlı tutarak fiyat artışlarını besleyebiliyor. Beklentilerin gerilemesi ise alışverişlerin ertelenmesine ve tasarrufa yönelime alan açıyor. Uzmanlar, maaş artışlarının netleşeceği ocak ayına kadar büyük harcamalarda acele edilmemesini, borçlanmada ise faiz indirimlerinin kredilere ne ölçüde yansıyacağının izlenmesini öneriyor.

Bu veriler neden önemli?

Merkez Bankası, faiz kararlarında yalnızca gerçekleşen enflasyona değil, beklentilere de bakıyor. Hanehalkının beklentisi yüksek kaldıkça fiyatlama davranışları, ücret talepleri ve tasarruf tercihleri de bu yönde şekilleniyor. Beklentilerdeki gerilemenin sürmesi, faiz indirim sürecinin devamı açısından olumlu bir işaret olarak yorumlanırken, dolar beklentisinin yükselmesi kur cephesinde temkinin sürdüğünü gösteriyor. Asgari ücret ve memur-emekli zammı görüşmelerine giden süreçte bu rakamlar da masadaki önemli göstergeler arasında yer alacak.