Kasım İndirimlerinde IBAN Tuzağı! 'Yüzde 70 İndirim' Diyen Sitelere Dikkat
Efsane Kasım ve Şahane Cuma öncesi tüketici örgütlerinden uyarı geldi: Şişirilmiş fiyatlar, sahte siteler ve IBAN'a ödeme isteyen satıcılar tüketiciyi mağdur ediyor. Alışverişten önce sorulması gereken 5 soru.
Kasım ayıyla birlikte e-ticaret sitelerinde ve mağazalarda yılın en büyük indirim dönemi başlıyor. "Efsane Kasım", "Şahane Cuma" ve "Black Friday" gibi kampanyalar milyonlarca tüketiciyi alışverişe yöneltirken tüketici örgütleri de uyarılarını sıraladı. Tüketici Konfederasyonu (TÜKONFED) Başkan Vekili İbrahim Güllü, şişirilmiş kampanyalara, yapay fiyat artışlarına, sahte alışveriş sitelerine ve özellikle IBAN tuzağına karşı tüketicileri dikkatli olmaya çağırdı.
Her indirim gerçek tasarruf değil
Güllü'ye göre kasım indirimleri, ihtiyaçları daha uygun fiyatla karşılamak için önemli bir fırsat. Ancak "son fırsat" ya da "yüzde 70 indirim" gibi iddialı ifadeler her zaman gerçeği yansıtmıyor. Bazı kampanyalarda indirim öncesi gösterilen fiyatın gerçek satış fiyatı olmadığı, ürün fiyatlarının kampanyadan kısa süre önce yükseltildiği, stok ve süre bilgilerinin yanıltıcı verildiği ya da tüketicinin kararını etkileyecek koşulların gizlendiği görülebiliyor.
Güllü, tüketicilere ilk tavsiyelerinin yalnızca indirim oranına bakarak karar vermemek olduğunu vurguladı. Bir ürünün etiketinde yüzde 50, yüzde 60 ya da yüzde 70 indirim yazması, o ürünün gerçekten o oranda ucuzladığını tek başına kanıtlamıyor.
Alışverişten önce sorulması gereken 5 soru
Tüketici örgütünün önerisine göre sepeti onaylamadan önce şu sorular mutlaka sorulmalı: Bu ürünün kampanya öncesindeki gerçek satış fiyatı neydi? Aynı ürün başka satıcılarda kaça satılıyor? İndirim hangi ürünler ve hangi tarihler için geçerli? Kampanyadan yararlanmak için ek ürün alma, üyelik ya da belirli bir kart kullanma şartı var mı? Gösterilen fiyat kargo ve diğer zorunlu giderlerle birlikte toplam maliyeti yansıtıyor mu?
Bu soruların yanıtı için fiyat karşılaştırma sitelerinden, ürünün fiyat geçmişini gösteren araçlardan ve satıcının kendi kayıtlarından yararlanılabiliyor. Büyük puntolarla yazılan kampanya mesajı yerine kampanyanın gerçek koşullarına bakmak, beklenmedik masrafların önüne geçiyor.
Sahte siteler marka taklidi yapıyor
Kasım indirimlerinde dolandırıcıların en sık kullandığı yöntemlerden biri, bilinen markaların internet sitelerini taklit edip gerçek olamayacak kadar düşük fiyatlarla tüketiciyi alışverişe çekmek. Güllü, alışverişten önce alan adının dikkatle kontrol edilmesi gerektiğini belirtti. Marka adındaki harf değişiklikleri, fazladan eklenen sözcükler ve benzer görünen adresler sahte sitelerin en belirgin işaretleri arasında yer alıyor.
Satıcının ticari unvanı, açık adresi ve iletişim bilgilerinin doğrulanabilir olması da önemli. Uzmanlar, adres çubuğundaki kilit simgesinin yani güvenli bağlantının tek başına güvenilirlik kanıtı sayılmaması gerektiğini hatırlatıyor. Sosyal medya reklamlarından gelen bağlantılar yerine markanın bilinen resmi adresine doğrudan girmek daha güvenli bir yol olarak öneriliyor.
IBAN'a para gönderirken iki kez düşünün
Uyarının en kritik bölümü ödeme yöntemiyle ilgili. Güllü, tüketicileri banka hesabına, mesajla gönderilen IBAN'lara ya da açıklaması belirsiz ödeme kanallarına yönlendiren satıcılara karşı uyardı. Havale ya da EFT ile yapılan ödemelerde, ürün gelmediğinde paranın geri alınması kartlı ödemeye göre çok daha zor oluyor. Bu nedenle mümkünse sanal kart ve düşük limit kullanılması, bankadan gelen doğrulama kodlarının hiç kimseyle paylaşılmaması gerekiyor.
Mağdur olan nereye başvurur?
Satın almadan önce satıcı açıklamaları, teslimat koşulları, ön bilgilendirme metni ve iade şartları incelenmeli. Mesafeli satışlarda tüketicinin, ürünü teslim aldıktan sonra 14 gün içinde gerekçe göstermeden cayma hakkı bulunuyor. Yanıltıcı bir kampanyayla karşılaşan tüketiciler Ticaret Bakanlığı'nın şikâyet kanallarına ve tüketici hakem heyetlerine başvurabiliyor. Dolandırıcılık şüphesi olduğunda ise vakit kaybetmeden bankayla iletişime geçip kart işlemine itiraz etmek, ardından savcılığa suç duyurusunda bulunmak gerekiyor. Güllü, "Tüketici aldatılmamalı, dürüst ticaret korunmalı, denetim ve yaptırımlar etkili olmalıdır" diyerek kasım indirimlerinin gerçek fırsatlara dönüşmesi çağrısında bulundu.
