Nöbette Telefonu Bozulan Hekime Ceza! KDK 'Mazeret Değil' Dedi

Nöbet tutan kamu görevlilerini, özellikle de sağlık çalışanlarını yakından ilgilendiren bir karar çıktı. Kamu Denetçiliği Kurumu (KDK), acil servisten gelen konsültasyon çağrısına ulaşılamayan ve "telefonum bozuktu" savunması yapan icapçı uzman hekime verilen uyarma cezasını hukuka uygun buldu. Karara göre iletişim aracının arızalanması, nöbetteki hekimin sorumluluğunu ortadan kaldırmıyor.

Olay Başkale'de yaşandı

Olay 16 Mart 2026'da Van'ın Başkale ilçesindeki Başkale Devlet Hastanesi'nde meydana geldi. Acil servise başvuran bir hastada diyabetik ketoasidoz tablosundan şüphelenildi. Hastanın sevk edilip edilmeyeceğine ya da yatırılmasına karar verilmesi için icap nöbetindeki uzman hekime sistem üzerinden konsültasyon talebi gönderildi. Acil serviste görevli hekimler uzmana telefonla da ulaşmaya çalıştı ancak başaramadı. Uzmana erişilemeyince pratisyen hekimler hastayı yaklaşık 120 kilometre uzaklıktaki Van merkezdeki hastanelere sevk etti.

"Telefonum bozuktu" savunması kabul görmedi

Başlatılan soruşturmada ifadesi alınan uzman hekim, sisteme erişemediğini ve telefonu bozuk olduğu için kendisini arayan hekime dönüş yapamadığını söyledi. Soruşturmacı bu açıklamayı yeterli bulmadı. Rapora göre telefon arızası mazeret sayılamazdı; hekimin bu durumda önlem alması ya da icap nöbetinin değiştirilmesini talep etmesi gerekiyordu. Soruşturmacı, hekimin görevi için gereken önem ve hassasiyeti göstermediği sonucuna vardı.

Başhekimlik, 4 Haziran 2026'da hekime uyarma cezası verdi. Ceza, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125'inci maddesinin (A) bendinin (a) alt bendine dayanıyor. Bu hüküm, verilen emir ve görevlerin tam ve zamanında yapılmasında kayıtsızlık göstermeyi ya da düzensiz davranmayı uyarma cezasıyla yaptırıma bağlıyor.

İtiraz ve KDK süreci

Hekim cezaya 5 Haziran'da itiraz etti, ancak Van İl Disiplin Kurulu 1 Temmuz'da itirazı oy çokluğuyla reddetti. Kurul, fiilin dosyadaki belgelerle sabit olduğunu ve soruşturmada usul eksikliği bulunmadığını belirtti. Hekim bunun üzerine 23 Temmuz'da vekili aracılığıyla KDK'ya başvurdu ve cezanın iptalini istedi.

KDK, Kamu Başdenetçisi Mehmet Akarca imzalı 20 Ekim 2026 tarihli kararında başvuruyu reddetti. Kurum, soruşturmanın fiilden sonraki bir ay içinde başlatıldığını, cezanın da kanundaki iki yıllık süre içinde verildiğini, dolayısıyla zamanaşımı açısından bir sorun bulunmadığını tespit etti. Soruşturmacının önerdiği cezanın disiplin amirince aynen uygulanmasında ve bir alt cezaya inilmemesinde de hukuka aykırılık görülmedi.

KDK gerekçesinde Danıştay 12. Dairesi'nin 2011 tarihli bir kararına da atıf yaptı. Bu kararda disiplin cezalarının kamu hizmetinin gereği gibi yürütülmesini sağlamaya yönelik yaptırımlar olduğu, soruşturma yönteminin ve cezalandırılacak fiillerin mevzuatta açıkça belirlendiği vurgulanıyor. Kurum, olayda bu çerçevenin dışına çıkılmadığını değerlendirdi.

Uyarma cezası ne anlama geliyor?

Uyarma, 657 sayılı Kanun'daki en hafif disiplin cezası. Memura görevinde ve davranışlarında daha dikkatli olması gerektiğinin yazılı olarak bildirilmesi anlamına geliyor. Hafif bir ceza olsa da sicile işleniyor ve belirli bir süre görevde yükselme gibi süreçlerde dikkate alınabiliyor. Belli bir süre sonra sicilden silinmesi için başvuru yapılabiliyor.

İcap nöbetindeki hekimin yükümlülükleri

Yataklı Tedavi Kurumları İşletme Yönetmeliği'nin 42'nci maddesine göre ev nöbetçisi, yani icapçı hekim, mesai dışında bulunduğu yeri bildirmek ve kurumun her çağrısında gelmekle yükümlü. KDK kararı bu yükümlülüğün ulaşılabilir olmayı da kapsadığını açıkça ortaya koyuyor. Hekimden beklenen, telefonu arızalandığında bunun önlemini alması; örneğin başka bir numara bildirmesi ya da durumu hastaneye haber vererek nöbetinin başka bir hekime devredilmesini istemesi.

Tüm nöbetçi memurlar için emsal

Karar yalnızca hekimleri değil, nöbet ve çağrı usulüyle çalışan tüm kamu görevlilerini ilgilendiriyor. Uzmanlar, nöbet sırasında iletişim aracında yaşanan bir sorunun derhal kuruma bildirilmesinin ve bu bildirimin kayıt altına alınmasının, olası bir disiplin soruşturmasında memurun en güçlü savunması olacağını hatırlatıyor.