Memurlar Bu Hakkı Bilmiyor! Yıllık İzne 4 Gün Yol İzni Eklenebiliyor

Yıllık iznini memleketinde ya da başka bir şehirde geçirmek isteyen memurların çoğu, yolda geçen günleri de izinlerinden düşmek zorunda kalıyor. Oysa 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, zorunlu hallerde yıllık izin süresine gidiş ve dönüş için ek gün eklenmesine imkân tanıyor. Kamuoyunda "yol izni" olarak bilinen bu hak, mevzuatta açıkça yer almasına rağmen uygulamada çoğu memura kullandırılmıyor.

Peki yol izni nedir, kimler yararlanabilir ve neden pek çok kurumda verilmiyor? İşte merak edilenler.

Yıllık izin 20 ve 30 gün

Devlet Memurları Kanunu'nun 102'nci maddesine göre hizmeti 1 yıldan 10 yıla kadar (10 yıl dahil) olan memurların yıllık izin süresi 20 gün, hizmeti 10 yıldan fazla olanların ise 30 gün. Yıllık izin iş günü olarak değil, izin dönemine denk gelen hafta sonlarını da kapsayacak şekilde takvim günü olarak hesaplanıyor. Aynı madde, zorunlu hallerde bu sürelere gidiş ve dönüş için en çok ikişer gün eklenebileceğini, yani toplamda 4 güne kadar yol izni verilebileceğini hükme bağlıyor.

Kanunun 103'üncü maddesine göre yıllık izinler amirin uygun göreceği zamanlarda toptan ya da kısım kısım kullanılabiliyor. Birbirini izleyen iki yılın izni bir arada verilebiliyor; ancak cari yıl ile bir önceki yıl dışında kalan eski yıllara ait kullanılmayan izinler düşüyor.

Eskiden 40 gündü

Kanunun 1965'te yürürlüğe giren ilk halinde yıllık izin, hizmet süresine göre 20, 30 ve 40 gün olarak belirlenmişti ve bu sürelere yolda geçen günler de dahildi. 1970 yılında yapılan değişiklikle azami süre 30 güne indirildi, buna karşılık yolda geçecek süreler için 4 güne kadar ek izin hakkı getirildi. Yani yol izni, aslında kısaltılan yıllık iznin bir telafisi olarak düzenlendi.

Tebliğ "çok zorunlu ve ender" diyor

Uygulamadaki sorun, 62 seri numaralı Devlet Memurları Kanunu Genel Tebliği'nden kaynaklanıyor. Tebliğde bu iznin, izinlerini bulundukları belediye ve köy sınırları dışında geçiren memurlara "çok zorunlu ve çok ender durumlarda" yetkili amirin gerekli ve uygun görmesi halinde kullandırılmasının doğru olacağı belirtiliyor. Kanunda "zorunlu haller" olarak geçen ifade, tebliğle daha da daraltılmış oluyor. Zorunlu halin ne olduğunun takdiri amire bırakıldığı için de bu takdir çoğu zaman hakkın hiç kullandırılmaması yönünde işliyor.

Yılda en fazla 4 gün

Mülga Devlet Personel Başkanlığı'nın 3 Temmuz 2015 tarihli görüşüne göre yol izni verilmesinde zorunlu hallerin takdiri, yıllık izin vermeye yetkili amire ait. Aynı görüşte, ertesi yıla devreden yıllık izin hakkına bağlı olarak yol izni verilemeyeceği de belirtiliyor. Ayrıca yıllık izin kaç parçaya bölünerek kullanılırsa kullanılsın, yol izni süresi değişmiyor; bir yıl içinde verilebilecek yol izni toplam 4 günü geçemiyor.

Memurlar nasıl talep edebilir?

Yol izni otomatik olarak verilmediği için memurun yıllık izin talebinde bulunurken izni geçireceği yeri ve yol izni talebini açıkça belirtmesi gerekiyor. Gidilecek yerin uzaklığı, ulaşım imkânları ve yolculuğun süresi gibi gerekçelerin dilekçede yer alması, amirin takdirini kullanırken dikkate alacağı unsurlar arasında. Uzmanlar, günümüzde izin işlemlerinin bilgisayar programları üzerinden yürütüldüğünü hatırlatarak bu programlarda yol izni seçeneğinin de bulunması gerektiğini vurguluyor.

Uzmanlar: Herkese verilmeli

Konuyu değerlendiren uzmanlar, memurun yıllık izin hakkının Anayasa'nın 50'nci maddesindeki dinlenme hakkına dayandığını, hangi araçla yapılırsa yapılsın uzun yolculuğun yorucu bir süreç olduğunu hatırlatıyor. Kanun koyucunun yolda geçen süreyi bu nedenle dinlenme hakkından ayrı tuttuğunu belirten uzmanlar, takdir yetkisinin hakkı ortadan kaldıracak şekilde kullanılmaması ve uygulamada birlik sağlanması için yıllık iznini başka yerde geçiren tüm memurlara yol izni verilmesi gerektiğini savunuyor.