29 Ekim'de Çalışana Çift Yevmiye! Asgari Ücretli Ne Kadar Fazla Alacak?

Cumhuriyet'in 103. yıl dönümü yaklaşırken milyonlarca özel sektör çalışanının aklındaki soru aynı: "Yarın öğleden sonra işe gidecek miyiz, 29 Ekim'de çalışırsak ne kadar alacağız?" 2429 sayılı Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkında Kanun'a göre Cumhuriyet Bayramı tatili 28 Ekim Çarşamba saat 13.00'te başlıyor ve 29 Ekim Perşembe gününün tamamını kapsıyor. Bu yıl toplam 1,5 günlük resmi tatil söz konusu. Peki özel sektörde kurallar nasıl işliyor?

Resmi tatil özel sektörü de kapsıyor

Genel tatil günleri yalnızca kamu kurumları için değil, özel sektör için de geçerli. Ancak özel sektörde bu günlerde çalışılıp çalışılmayacağı toplu iş sözleşmesi ya da iş sözleşmesiyle belirleniyor; sözleşmede hüküm yoksa işçinin onayı aranıyor. Fabrikalar, hastaneler, marketler, ulaşım ve güvenlik gibi kesintisiz hizmet veren iş yerlerinde çalışma genellikle sürüyor. Pek çok ofis ise 28 Ekim'de öğle saatlerinde kapanıyor.

Çalışana çift yevmiye

4857 sayılı İş Kanunu'nun 47'nci maddesine göre genel tatil gününde çalışmayan işçiye o günün ücreti hiçbir kesinti yapılmadan tam olarak ödeniyor. Tatil gününde çalışan işçiye ise bu ücrete ek olarak, çalıştığı her gün için bir günlük ücret daha ödeniyor. Yani 29 Ekim'de çalışan bir işçi, o gün için toplamda iki yevmiye almış oluyor. Aynı kural 28 Ekim öğleden sonrası için de geçerli; yarım günlük tatil süresinde çalışan işçiye yarım günlük ilave ücret ödenmesi gerekiyor.

Asgari ücretli ne kadar fazla alacak?

Brüt asgari ücret 33 bin 30 lira. Bu tutarın 30'a bölünmesiyle günlük brüt ücret 1.101 lira olarak bulunuyor. Hesaplamaya göre 29 Ekim'de tam gün çalışan asgari ücretli bir işçi, normal maaşına ek olarak yaklaşık 1.101 lira brüt ilave ücret almaya hak kazanıyor. 28 Ekim öğleden sonra da çalışırsa buna yaklaşık 550 lira 50 kuruş brüt daha ekleniyor. Böylece iki günün toplam ilave ücreti brüt 1.651 lira 50 kuruş civarına ulaşıyor. Daha yüksek maaş alan çalışanlarda bu tutar günlük brüt ücretlerine göre artıyor.

Bu ücret fazla mesai sayılmaz

Genel tatil ücreti ile fazla mesai ücreti birbirinden farklı. Genel tatil ücreti, haftalık 45 saatlik çalışma süresini aşıp aşmamaya bakılmaksızın ödeniyor. İşçi o gün haftalık süreyi de aşacak şekilde çalışırsa, aşan saatler için ayrıca fazla çalışma ücreti hesaplanması gerekiyor. Bazı iş yerlerinde tatil ücreti yerine "başka bir gün izin" verildiği görülüyor; ancak kanunda tatil çalışmasının karşılığı ücret olarak düzenlendiği için işçinin onayı olmadan bu yönteme gidilmesi tartışmalı kabul ediliyor.

30 Ekim tatil mi?

30 Ekim Cuma için açıklanmış bir resmi tatil ya da idari izin kararı bulunmuyor. Bu nedenle cuma günü hem kamu hem özel sektör için normal çalışma ve eğitim günü olarak devam edecek. 30 Ekim'de yıllık izin kullanan bir çalışan ise 28 Ekim öğleden sonrasından başlayarak 1 Kasım Pazar akşamına kadar uzanan 4,5 günlük bir tatil yapabilir.

Okullarda durum

Okullarda da 28 Ekim saat 13.00'ten itibaren ders yapılmayacak, 29 Ekim'de okullar tatil olacak. Bayram nedeniyle okullarda tören ve kutlama programları düzenlenebiliyor.

Hakkını alamayan işçi ne yapmalı?

Genel tatilde çalıştığı halde ilave ücreti bordroya yansımayan işçi önce işverenine yazılı olarak başvurabilir. Sorun çözülmezse ALO 170 hattı üzerinden ya da Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü'ne şikâyette bulunulabiliyor. İş ilişkisi sona ermişse ücret alacağı için arabuluculuğa başvurmak zorunlu. Bordro ve puantaj kayıtlarının saklanması, olası bir uyuşmazlıkta çalışanın en güçlü delili olacak.